110 min
Bitwa na śnieżki z gazet
Dzieci gniotą gazety w kule i bawią się w miękką bitwę. Potem sprzątają, licząc śnieżki do koszy.
grudzień
21
poniedziałek
Pierwszy dzień zimy w przedszkolu i szkole
Najkrótszy dzień w roku to świetna okazja do doświadczeń z latarką i piłką. Masz tu zabawy na powitanie zimy, scenariusz na 45 minut i wyjaśnienie, skąd różne daty w kalendarzach.
21 grudnia 2026przesilenie zimowedoświadczenie z latarką
W pakiecie taniej · 2 zestawy w jednym zakupie
Zima i święta w przedszkolu — komplet 32 kart pracy PDF
Dwa zestawy dla dzieci 4–6 lat w jednym zakupie: Zima w przedszkolu i Święta w przedszkolu.
osobno 25,80 zł 19,90 zł −23%
Zima i święta, klasy 1–3 — komplet 7 zestawów PDF z kluczem — 77,30 zł 44,90 zł (−42%)
Materiały od autorów „Nie każ mu liczyć!”
Dzień w pigułce
Skąd się wziął i jak go świętować
Skąd się wziął
Astronomiczna zima zaczyna się w chwili przesilenia zimowego. W 2026 r. wypada ono 21 grudnia o 21:50 czasu polskiego. To najkrótszy dzień i najdłuższa noc w roku na naszej półkuli; potem dni zaczynają się wydłużać.
Przyczyną jest nachylenie osi Ziemi: zimą nasza półkula jest odchylona od Słońca. Meteorolodzy liczą zimę od 1 grudnia, a w wielu kalendarzach „kalendarzowa zima” zaczyna się 22 grudnia — stąd różne daty w gazetkach.
Sprawdzone
Godzina przesilenia pochodzi z danych astronomicznych (21.12.2026, 20:50 UTC). Data przesilenia zmienia się co roku: 21 albo 22 grudnia.
3 zabawy bez przygotowania
Przedszkole
210 min
Kto zasypia na zimę?
Obrazki: niedźwiedź, jeż, wiewiórka, sikorka, zając. Dzieci rozdzielają je na „śpi zimą” i „nie śpi”.
310 min
Dzień i noc
Zapalasz i gasisz lampkę. Przy świetle dzieci się bawią, w ciemności „śpią”. Rozmowa: zimą noc jest długa.
Klasy 1–3
115 min
Latarka i piłka
Latarka to Słońce, piłka to Ziemia. Pochylasz piłkę i dzieci sprawdzają, gdzie jest dzień, a gdzie noc.
215 min
Kalendarz światła
W Warszawie w czerwcu dzień trwa ok. 16 h 45 min, w grudniu ok. 7 h 40 min. Dzieci obliczają różnicę: ok. 9 h 5 min.
310 min
Zimowe kalambury
Dzieci bez słów pokazują zimowe czynności: lepienie bałwana, jazdę na łyżwach, odśnieżanie. Reszta zgaduje.
Klasy 4–8
115 min
Przesilenie w liczbach
Uczniowie odczytują godziny wschodu i zachodu Słońca dla swojego miasta i obliczają długość dnia w czerwcu i w grudniu.
215 min
Lato w grudniu
W Australii 21 grudnia zaczyna się lato. Na globusie uczniowie wyjaśniają dlaczego.
310 min
Szczodre Gody
Dawni Słowianie świętowali przesilenie. Uczniowie szukają śladów tego zwyczaju w kolędowaniu i szczodrakach.
Kto zasypia na zimę? — odpowiedzi
- Niedźwiedź — śpi zimą (sen płytszy, może się wybudzać).
- Jeż — hibernuje.
- Wiewiórka — nie śpi przez całą zimę; w mrozy siedzi w gnieździe i korzysta z zapasów.
- Sikorka — jest aktywna, szuka jedzenia (karmniki!).
- Zając — jest aktywny, zimą ma gęstsze futro.
Scenariusz zajęć na 45 minut
Klasy 1–3. W przedszkolu wybierz zabawy ruchowe i doświadczenie z latarką.
- 0–5′Zagadka o zimie. „Maluje szyby w kwiaty białe, sypie z nieba śnieżki małe. Kto to?” (zima)
- 5–15′Latarka i piłka. Doświadczenie z nachyleniem osi.
- 15–22′Kto zasypia na zimę?. Rozdzielanie obrazków.
- 22–32′Kalendarz światła. Porównujemy długość dnia.
- 32–40′Bitwa na śnieżki z gazet. Ruch i sprzątanie z liczeniem.
- 40–45′Zimowe kalambury. Na pożegnanie.
Cele
- Dziecko wie, kiedy zaczyna się astronomiczna zima i dlaczego dzień jest krótki.
- Wymienia zwierzęta, które zimą śpią.
- Porównuje długość dnia latem i zimą.
Materiały
- latarka
- piłka lub globus
- obrazki zwierząt
- gazety
- tabela długości dnia
Dekoracje i dyplom
- Płatki śniegu wycinane z kwadratu złożonego w trójkąt.
- Bałwany z papierowych talerzyków.
- Pasek „długość dnia” od czerwca do grudnia na ścianie.
- Dyplom „Badacz Zimy”.
Do druku
Materiały od autorów „Nie każ mu liczyć!”
Zimowe karty pracy do druku:
Zima w przedszkolu — 16 kart pracy PDF dla dzieci 4–6 lat
12,90 zł · zobacz w sklepie
Zimowe karty pracy, klasy 1–3 — 20 kart PDF z kluczem
12,90 zł · zobacz w sklepie
Zima i święta w przedszkolu — komplet 32 kart pracy PDF
19,90 zł · zobacz w sklepie
Pytania nauczycieli
Kiedy jest pierwszy dzień zimy w 2026 roku?
Astronomicznie 21 grudnia 2026 r. o 21:50. W wielu kalendarzach podaje się 22 grudnia jako zimę kalendarzową.
Dlaczego zimą wcześnie robi się ciemno?
Oś Ziemi jest nachylona, a zimą nasza półkula jest odchylona od Słońca, więc Słońce krócej jest nad horyzontem.
Czy wiewiórka śpi zimą?
Nie zapada w sen zimowy. W mroźne dni dużo czasu spędza w gnieździe i korzysta z zapasów.