110 min
Prawo czy zachcianka?
Obrazki: jedzenie, lody codziennie, dom, zabawa, tablet, lekarz. Dzieci rozdzielają, czego każde dziecko potrzebuje, a co tylko lubi.
listopad
20
piątek
Dzień Praw Dziecka w przedszkolu i szkole
Projekt Konwencji o prawach dziecka zgłosiła Polska. Na 20 listopada masz zabawy o prawach i obowiązkach, scenariusz na 45 minut i numery, które warto zostawić dzieciom.
20 listopadaprzedszkole · kl. 1–3 · kl. 4–8karty pracy do druku
Dzień w pigułce
Skąd się wziął i jak go świętować
Skąd się wziął
20 listopada 1989 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Konwencję o prawach dziecka. Jej projekt zgłosiła w 1978 r. Polska, a idee konwencji wiele zawdzięczają Januszowi Korczakowi, który przekonywał, że dziecko jest człowiekiem już teraz.
Tego samego dnia, 20 listopada 1959 r., ONZ przyjęła wcześniejszą Deklarację praw dziecka. Dlatego właśnie 20 listopada obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka.
Sprawdzone
Daty 1959 i 1989 r. oraz polski projekt konwencji opisują UNICEF i Rzecznik Praw Dziecka.
3 zabawy bez przygotowania
Przedszkole
210 min
Mam imię
W kręgu każde dziecko mówi swoje imię i kto je wybrał. Mówisz, że każde dziecko ma prawo do imienia.
310 min
Parasol praw
Pod dużym papierowym parasolem dzieci przyklejają obrazki: bezpieczeństwo, nauka, zabawa, rodzina, zdrowie.
Klasy 1–3
115 min
Prawa i obowiązki w parach
Dobieracie kartki w pary: prawo do nauki i obowiązek uważania na lekcji, prawo do zabawy i dbanie o zabawki.
210 min
Gdzie szukać pomocy?
Dzieci wymieniają dorosłych, do których mogą się zwrócić. Zapisujecie numer 116 111 — Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży.
310 min
Gdybym był królem
Krótko o Korczaku i „Królu Maciusiu Pierwszym”. Każdy kończy zdanie: „Gdybym był królem albo królową dzieci, zmieniłbym (zmieniłabym)…”.
Klasy 4–8
120 min
Konwencja w znakach
Grupy dostają uproszczone artykuły konwencji i zamieniają je na proste znaki graficzne. Powstaje galeria praw.
215 min
Debata o prawach ucznia
Temat: telefon w szkole albo weekend bez zadań. Argumenty za i przeciw, z odwołaniem do konwencji.
310 min
Numery, które warto znać
116 111 i 800 12 12 12: kiedy dzwonić i co dzieje się po rozmowie. Każdy zapisuje numery w zeszycie.
Konwencja w 6 artykułach — wersja uproszczona
- Art. 7 — Masz prawo do imienia i obywatelstwa.
- Art. 12 — Masz prawo wyrażać swoje zdanie w sprawach, które cię dotyczą.
- Art. 16 — Masz prawo do prywatności.
- Art. 19 — Masz prawo do ochrony przed przemocą.
- Art. 28 — Masz prawo do nauki.
- Art. 31 — Masz prawo do odpoczynku i zabawy.
Scenariusz zajęć na 45 minut
Klasy 1–3. W przedszkolu wybierz trzy pierwsze kroki i parasol praw.
- 0–5′Mam imię. Krąg powitalny.
- 5–15′Prawo czy zachcianka?. Rozdzielanie obrazków i rozmowa.
- 15–22′Korczak i ONZ. Krótka opowieść: polski projekt i 20 listopada.
- 22–32′Parasol praw. Praca w grupach.
- 32–40′Gdzie szukać pomocy?. Lista dorosłych i numer 116 111.
- 40–45′Zdanie na koniec. Wspólnie kończycie zdanie: „Każde dziecko ma prawo…”.
Cele
- Dziecko wymienia trzy prawa dziecka.
- Odróżnia potrzeby od zachcianek.
- Wie, do kogo może zwrócić się o pomoc.
Materiały
- obrazki praw i zachcianek
- duży arkusz papieru lub parasol
- kartki z numerami telefonów zaufania
- fragment „Króla Maciusia Pierwszego”
Dekoracje i dyplom
- Parasol praw na drzwiach sali.
- Drzewo praw: liście z prawami wypisanymi przez dzieci.
- Plakat z numerami 116 111 i 800 12 12 12 na wysokości oczu dzieci.
- Dyplom „Znam swoje prawa”.
Do druku na Dzień Praw Dziecka
Materiały od autorów „Nie każ mu liczyć!”
Dzień Praw Dziecka — 13 kart pracy PDF z kluczem (zerówka i klasy 1–3)
13 kart na 20 listopada: liczenie, kolorowanka „Dzieci całego świata”, rytmy, znajdź 3 różnice, tajne kody, kalendarz listopada, historia praw dziecka, czytanie o Januszu Korczaku i…
9,90 złZobacz w sklepie
Pytania nauczycieli
Kiedy jest Dzień Praw Dziecka w 2026 roku?
20 listopada 2026 r., w piątek.
Jakie numery pomocy podać dzieciom?
116 111 — Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. 800 12 12 12 — Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka.
Kto wymyślił Konwencję o prawach dziecka?
Projekt złożyła Polska w 1978 r. ONZ przyjęła konwencję 20 listopada 1989 r.