listopad
10
wtorek

Dzień Jeża w przedszkolu i szkole

Jeż jabłek na kolcach nie nosi, a mleka pić nie powinien. Na Dzień Jeża masz zabawy, które obalają takie mity, i scenariusz zajęć na 45 minut.

10 listopadaprzedszkole · kl. 1–3 · kl. 4–8mity o jeżach
Dzień w pigułce

Skąd się wziął i jak go świętować

Skąd się wziął

Dzień Jeża 10 listopada pojawia się w polskich kalendarzach nietypowych świąt i w planach przedszkoli. Nie znaleźliśmy instytucji, która go ustanowiła, ani roku pierwszych obchodów, więc traktujemy go jako święto zwyczajowe.

Termin pasuje do natury: jesienią jeże szukają kryjówki w liściach i zapadają w sen zimowy, który trwa zwykle do wiosny. W Polsce żyją dwa gatunki, jeż zachodni i jeż wschodni, i oba są chronione.

Sprawdzone

Data 10 listopada powtarza się w kalendarzach, ale jej autora nie znamy. Fakty o jeżach (sen zimowy, pożywienie, ochrona) są pewne.

3 zabawy bez przygotowania

Przedszkole

110 min

Jeż szuka kryjówki

Dzieci-jeże chodzą na czworakach. Na hasło „zima!” zwijają się w kłębek pod „liśćmi”, czyli chustą albo kocem.

210 min

Kolce z klamerek

Na kartonowym jeżu dzieci przypinają klamerki i liczą na głos do pięciu, potem do dziesięciu. Ćwiczą przy tym palce.

310 min

Co je jeż?

Obrazki: dżdżownica, chrząszcz, ślimak, jabłko, kubek mleka. Dzieci wybierają jedzenie jeża. Wyjaśniasz, że mleko mu szkodzi, a jabłek nie zbiera.

Klasy 1–3

110 min

Mit czy prawda?

Czytasz zdania: jeż nosi jabłka na kolcach, jeż śpi zimą, jeż pije mleko, jeż je ślimaki. Dzieci pokazują kciuk w górę lub w dół i uzasadniają.

215 min

Kolczaste rachunki

Rysujesz cztery jeże, każdy z sześcioma kolcami. Dzieci liczą wszystkie kolce dodawaniem albo mnożeniem, potem same układają zagadki.

315 min

Domek dla jeża

Grupy rysują plan szkolnego ogrodu: gdzie jeż może zimować (stos liści, gałęzie) i czego unikać (dziury, siatki, palenie liści).

Klasy 4–8

115 min

Kto śpi zimą?

Uczniowie porównują jeża, nietoperza, niedźwiedzia i wiewiórkę. Ustalają, kto hibernuje głęboko (jeż, nietoperz), kto śpi płycej (niedźwiedź), a kto zimą jest aktywny (wiewiórka).

215 min

Kampania: uwaga na jeże

Plakat dla mieszkańców osiedla: trzy rady, jak pomóc jeżom jesienią. Każda rada ma być krótka i konkretna.

310 min

Kolczaści krewni?

Jeż, jeżozwierz i kolczatka mają kolce. Uczniowie sprawdzają, że to nie rodzina: jeżozwierz jest gryzoniem, kolczatka składa jaja.

Mit czy prawda? — 6 zdań z odpowiedziami

  • Jeż nosi jabłka na kolcach. — Mit.
  • Jeż zimą zapada w sen. — Prawda.
  • Jeżowi można dać mleko. — Mit, mleko mu szkodzi.
  • Jeż je ślimaki, dżdżownice i owady. — Prawda.
  • Jeż jest aktywny głównie nocą. — Prawda.
  • Jeż jest gryzoniem. — Mit, jeż nie należy do gryzoni.

Scenariusz zajęć na 45 minut

Przedszkole (4–6 lat) i klasa 1.

  1. 0–5′Zagadka. „Mam kolce, choć nie jestem kaktusem. Zimą śpię w liściach. Kim jestem?”
  2. 5–12′Co robi jeż jesienią?. Oglądacie zdjęcie i rozmawiacie, gdzie jeż szuka kryjówki i co je.
  3. 12–20′Jeż szuka kryjówki. Zabawa ruchowa z chustą.
  4. 20–32′Kolce z klamerek. Liczenie do pięciu i do dziesięciu przy stolikach.
  5. 32–40′Mit czy prawda?. Krótka wersja z kciukami: trzy zdania.
  6. 40–45′Jeże zasypiają. Wyciszenie pod chustą przy spokojnej muzyce.

Cele

  • Dziecko wie, jak jeż przygotowuje się do zimy.
  • Liczy w zakresie 10.
  • Odróżnia prawdę o jeżu od mitu.

Materiały

  • zdjęcie jeża
  • chusta lub koc
  • klamerki i kartonowy jeż
  • liście z podwórka

Dekoracje i dyplom

  • Jeże z liści na oknie: liście przyklejone jak kolce do papierowej sylwetki.
  • Jeżowa rodzina z szyszek i plasteliny.
  • Stos liści w kącie sali jako zimowa kryjówka.
  • Dyplom „Przyjaciel Jeża” za poznanie trzech rad, jak pomagać jeżom.

Do druku

Materiały od autorów „Nie każ mu liczyć!”

Na Dzień Jeża pasują jesienne materiały:

Okładka: Jesienne karty pracy, klasy 1–3 — 20 kart PDF z kluczem

Jesienne karty pracy, klasy 1–3 — 20 kart PDF z kluczem

12,90 zł · zobacz w sklepie

Okładka: Krzyżówki jesienne dla dzieci — 12 krzyżówek z hasłem PDF

Krzyżówki jesienne dla dzieci — 12 krzyżówek z hasłem PDF

7,90 zł · zobacz w sklepie

Pytania nauczycieli

Kiedy jest Dzień Jeża w 2026 roku?

10 listopada 2026 r., we wtorek.

Czy można dać jeżowi mleko?

Nie. Mleko krowie mu szkodzi. Jeżowi wystarczy płytka miska wody.

Czy jeż naprawdę nosi jabłka na kolcach?

Nie, to mit z obrazków. Jeż je głównie owady, dżdżownice i ślimaki.

następny na tablicy11 XIŚwięto Niepodległości →